Bir hukuk davasında, taraflardan birinin, HMK m. 38/8 uyarınca 'hâkimi çekilmeye davet etmesi'nin hukuki sonucu nedir? Bu eylem, hakimin reddi talebinden farklı bir usule mi tabidir?

HMK m. 38/8, 'Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir.' demektedir. Bu hüküm, lafzi olarak farklı görünen bu iki talebin, usul hukuku açısından tamamen aynı sonuçları doğurduğunu ve aynı usule tabi olduğunu belirtir. Dolayısıyla, bir tarafın hakime yönelik olarak 'tarafsızlığınızdan şüphe duyduğum için davadan çekilmenizi talep ediyorum' şeklindeki bir beyanı, hukuken 'hakimi ret' talebiyle eşdeğerdir. Bu talebin de, tıpkı hakimin reddi talebi gibi, HMK m. 38'de belirtilen usul ve sürelere uygun olarak yapılması gerekir. Yani, dilekçeyle talep edilmeli, sebepleri ve delilleri gösterilmeli, en geç ilk duruşmada ileri sürülmeli ve HMK m. 40-41'deki inceleme usulüne göre karara bağlanmalıdır. Kanun koyucu, tarafların 'ret' kelimesini kullanmaktan çekinerek daha kibar bir ifade olan 'çekilmeye davet'i kullanmaları halinde, bu talebin hukuki sonuçlardan yoksun kalmasını engellemek için bu düzenlemeyi getirmiştir. Metindeki Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2016/10820 K. sayılı kararında da, davacının Daire başkan ve üyelerini çekilmeye davet etmesi, hakimin reddi olarak kabul edilmiş ve dosya Yargıtay Başkanlar Kurulu'na gönderilmiştir. (Referans: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-38-ret-usulu.html)