İşveren, işçinin iş sözleşmesini 'biriminizin organizasyon yapısındaki kadro değişikliği nedeniyle' feshetmiştir. İşçinin açtığı işe iade davasında, feshin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığının ispatı kimin üzerindedir ve işverenin bu durumda mahkemeye sunması gereken kanıtlar nelerdir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca, feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü 'işverene' aittir. İşçinin, feshin geçersiz olduğunu ispatlama yükümlülüğü yoktur. İşveren, 'işletmesel karar' olarak da bilinen organizasyon yapısındaki değişiklik nedeniyle fesih yaptığını iddia ediyorsa, bu kararın keyfi, tutarsız veya feshin gerçek nedeni olmayan göstermelik bir karar olmadığını ispatlamak zorundadır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, işverenin bu durumda mahkemeye sunması gereken kanıtlar şunlardır: 1) İşletmesel Kararın Varlığı: İşverenin, yeniden yapılanma, küçülme, teknolojik değişiklik veya kadro değişikliği gibi konularda aldığı somut bir yönetim kurulu kararı, plan veya proje. 2) Kararın Tutarlılığı: İşletmesel kararın, alındığı tarihten itibaren tutarlı bir şekilde uygulanmaya başlandığını gösteren belgeler (yeni organizasyon şemaları, görev tanımları vb.). 3) Feshin Son Çare Olması (Ultima Ratio İlkesi): İşverenin, fesih yapmadan önce, işçiyi işletme içinde başka bir uygun pozisyonda çalıştırma imkanını araştırdığını, ancak böyle bir imkanın bulunmadığını kanıtlaması gerekir. Örneğin, boş kadroların listesi, işçinin vasıflarının bu kadrolara uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gibi. 4) Seçim Kriterlerinin Objektifliği: Eğer aynı pozisyonda birden fazla işçi varken sadece biri çıkarılmışsa, bu işçinin seçiminde kullanılan kriterlerin (performans, kıdem, sosyal durum vb.) objektif ve makul olduğunu ispatlamalıdır. İşveren bu hususları somut delillerle ispatlayamazsa, fesih geçersiz sayılır ve işçinin işe iadesine karar verilir. (Metindeki Yargıtay 9. HD kararında davalı savunması bu ilkelere dayanmaktadır. Referans: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-372-yargitay-kararlarinin-tebligi.html)