Seri muhakeme usulü (CMK m. 250), yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı hallerinde uygulanabilir mi? Bu istisnanın hukuki gerekçesini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #165041

Hayır, uygulanamaz. CMK m. 250/12, 'Seri muhakeme usulü, yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı ile sağır ve dilsizlik hâllerinde uygulanmaz.' diyerek bu konuda açık ve kesin bir yasak getirmiştir. Bu istisnanın hukuki gerekçesi, seri muhakeme usulünün temelinin, şüphelinin 'özgür ve bilinçli iradesiyle' usulü kabul etmesine dayanmasıdır. - Yaş Küçüklüğü: Çocukların, haklarını, usulün sonuçlarını ve verdikleri onayın hukuki anlamını tam olarak kavrayabilecek zihinsel ve ruhsal olgunluğa sahip olmadıkları varsayılır. Onları, sonuçları aleyhlerine olabilecek bir usulü kabul etme baskısından korumak amaçlanmıştır. Çocuklar için özel yargılama usulleri ve koruma mekanizmaları (örneğin Çocuk Koruma Kanunu) mevcuttur. - Akıl Hastalığı: Akıl hastası olan bir kişinin de fiilin anlam ve sonuçlarını algılama veya irade yeteneği bulunmadığından, hukuken geçerli bir rıza beyanında bulunması mümkün değildir. Bu kişilerin de iradelerinin sakat olması ihtimaline karşı korunması ve genel yargılama usullerine tabi tutulması gerekir. Kısacası, bu yasak, irade serbestisi ve anlamlı bir rıza beyanında bulunma yeteneği tam olmayan bu hassas grupları, seri muhakeme usulünün potansiyel olumsuz sonuçlarından korumayı amaçlamaktadır. (Referans: barandogan.av.tr/.../seri-yargilama-usulu.html)