Bir kimse, evlilik dışı doğan çocuğunu tanımış, ancak daha sonra çocuğun biyolojik babası olmadığını öğrenmiştir. Tanıyanın, 'tanımanın iptali davası' açabilmesi için öngörülen hak düşürücü süreler nelerdir? Bu süreler geçtikten sonra dava açma imkanı var mıdır?
Tanıyanın, yanılma veya aldatma gibi bir nedenle yaptığı tanımanın iptali için dava açma hakkı, sıkı hak düşürücü sürelere bağlanmıştır. TMK m. 300'e göre, bu süreler şöyledir: - Bir Yıllık Süre: Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebini (örneğin, çocuğun babası olmadığını) öğrendiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten itibaren 'bir yıl' geçmekle düşer. - Beş Yıllık Süre: Dava hakkı, her hâlde (yani, iptal sebebi daha sonra öğrenilse bile) tanımanın yapıldığı tarihin üzerinden 'beş yıl' geçmekle düşer. Bu beş yıllık süre, mutlak bir üst sınırdır. Bu süreler hak düşürücü nitelikte olduğu için, mahkeme tarafından re'sen dikkate alınır. Ancak, kanun bu katı kurala bir istisna getirmiştir. TMK m. 300/4'e göre, 'Yukarıdaki süreler geçtiği hâlde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.' Bu hüküm, çok istisnai durumlarda (ağır hastalık, mücbir sebep vb.) süreler geçtikten sonra da dava açma imkanı tanımaktadır. Ancak 'gecikmeyi haklı kılan sebep'in varlığının davacı tarafından ispatlanması gerekir. (Referans: barandogan.av.tr/blog/medeni-hukuk/soybaginin-nesebin-reddi-ve-babalik-davasi.html)