İşçinin fazla mesai yaptığının sadece tanık beyanları ile ispatlandığı durumlarda Yargıtay'ın uyguladığı '%30 oranında hakkaniyet indirimi'nin hukuki dayanağı ve gerekçesi nedir? Bu indirim hangi alacak türleri için uygulanır, hangileri için uygulanmaz?

Yargıtay'ın uyguladığı hakkaniyet veya takdiri indirimin doğrudan bir kanun maddesi olmasa da hukuki dayanağı, yargılamaya hakim olan 'hakkaniyet' ilkesi ve 'hayatın olağan akışı' prensibidir. Gerekçesi, bir işçinin uzun bir süre boyunca hiç ara vermeden, hasta olmadan, izin kullanmadan veya özel bir işi çıkmadan her gün istisnasız olarak fazla mesai yapmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı varsayımıdır. Tanık beyanları genel bir durumu anlatsa da bu küçük kesintileri tam olarak yansıtmayabilir. Bu nedenle mahkeme, tamamen tanık beyanına dayalı hesaplamalarda, gerçeğe daha yakın bir sonuca ulaşmak amacıyla hakkaniyet gereği bir indirim yapar. Bu oran Yargıtay içtihatlarıyla genellikle %30 olarak istikrar kazanmıştır. Bu indirim, ispatı büyük ölçüde şifahi delillere dayanan ve işçinin fiili çalışmasına bağlı olan alacaklar için uygulanır. Metinde de belirtildiği gibi bu alacaklar şunlardır: - Fazla mesai ücreti alacağı - Ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücreti alacağı - Hafta tatili ücreti alacağı Bu indirim, miktarı ve varlığı genellikle yazılı belgelerle (sözleşme, bordro vb.) sabit olan şu alacaklar için uygulanmaz: - Ücret alacağı - Kıdem tazminatı - İhbar tazminatı - Yıllık ücretli izin alacağı (Referans: kadimhukuk.com.tr/.../isci-alacaklari-cesitleri-sartlari/)