Seri muhakeme usulünde (CMK m. 250), Cumhuriyet savcısının hazırladığı talepname üzerine mahkemenin rolü ve yetkileri nelerdir? Mahkeme, savcının talepnamesindeki suç vasfını veya yaptırımı değiştirerek hüküm kurabilir mi?

Seri muhakeme usulünde mahkemenin rolü, genel yargılamadan farklı olarak bir 'denetim' işleviyle sınırlıdır. Mahkeme, tam bir yargılama yapmaz. Metinde belirtildiği üzere, mahkeme dosyayı aldığında şu hususları denetler: 1) Eylemin seri muhakeme usulü kapsamında olup olmadığı. 2) Usulün şüpheliye kanunda öngörülen koşullar çerçevesinde (müdafi huzurunda vb.) teklif edilip edilmediği. 3) Şüphelinin bu teklifi 'özgür iradesiyle' kabul edip etmediği. Mahkeme, bu şartların gerçekleştiği kanaatine varırsa, talepnamede belirtilen yaptırım doğrultusunda hüküm kurar. Ancak mahkemenin yetkileri sınırlıdır: - Mahkeme, talep yazısında belirtilen yaptırımdan 'daha ağır olmamak üzere' hüküm kurabilir. Yani, savcının belirlediği yaptırımı onayabilir veya 'daha hafif' bir yaptırıma hükmedebilir, fakat yaptırımı ağırlaştıramaz. - Mahkeme, savcılığın belirlediği suç vasfının olaya uygun olmadığını tespit ederse, kendisi doğru olduğunu düşündüğü suç vasfıyla hüküm kuramaz. Bu durumda, talebi reddederek soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla dosyayı Cumhuriyet başsavcılığına iade etmek zorundadır. Kısacası, mahkeme bu usulde bir nevi onay ve denetim merciidir; delilleri yeniden takdir edip suç vasfını değiştirme veya cezayı ağırlaştırma yetkisi yoktur. (Referans: barandogan.av.tr/.../seri-yargilama-usulu.html)