Bir memur hakkında, sosyal medya paylaşımı nedeniyle 'mesleğin onur ve saygınlığını zedelediği' gerekçesiyle meslekten çıkarma cezası verilmiştir. Bu cezanın 'ölçülülük ilkesi' açısından hukuki denetiminde Danıştay'ın ve Anayasa Mahkemesi'nin dikkate aldığı temel kriterler nelerdir? Verilen cezanın, memurun geçim kaynağını tamamen ortadan kaldırmasının bu denetimdeki rolünü açıklayınız.
Ölçülülük ilkesi, idari yaptırımların hukuka uygunluk denetiminde temel bir kriterdir ve 'elverişlilik', 'gereklilik' ve 'orantılılık' alt ilkelerinden oluşur. Sosyal medya paylaşımı nedeniyle verilen meslekten çıkarma cezasının denetiminde Danıştay ve AYM şu kriterleri dikkate alır: 1) Elverişlilik ve Gereklilik: Verilen cezanın, kamu hizmetindeki düzeni koruma amacına ulaşmak için elverişli ve gerekli olup olmadığı incelenir. Daha hafif bir yaptırımla (uyarma, kınama vb.) aynı amaca ulaşılabilecekse, en ağır ceza olan meslekten çıkarma 'gerekli' kabul edilmez. 2) Orantılılık: Fiil ile yaptırım arasında adil bir denge bulunmalıdır. Danıştay'ın metinde atıf yapılan kararlarında belirttiği gibi, fiilin 'kamu hizmetinin yürütülmesinde yaratacağı olumsuzlukların ağırlığına' göre ceza verilmelidir. Hizmet dışındaki bir fiilin meslekten çıkarmayı gerektirmesi için, kamu hizmeti açısından 'kabul ve tahammül edilemez' nitelikte olması gerekir. 3) Cezanın İkincil Sonuçları: AYM, özellikle meslekten çıkarma cezasının, kişinin temel geçim kaynağını elinden aldığı ve bu durumun sosyal ve ekonomik hayatını altüst ettiği gerçeğini dikkate almaktadır. Bu ağır sonuç, ifade özgürlüğüne yapılan müdahaleyi daha da yoğunlaştırır. Bu nedenle, sadece eleştirel bir paylaşım nedeniyle kişinin mesleğinden ve tüm sosyal güvencelerinden yoksun bırakılması, genellikle 'orantısız' bir müdahale olarak kabul edilir. Sonuç olarak, idare, sosyal medya paylaşımının kamu hizmetini nasıl ve ne ölçüde olumsuz etkilediğini somut olarak ortaya koymalı ve eylemin ağırlığıyla orantılı, daha hafif bir yaptırımın yetersiz kalacağını ispatlamalıdır. Aksi takdirde, meslekten çıkarma cezası ölçülülük ilkesine aykırılık nedeniyle iptal edilecektir. (Referans: kadimhukuk.com.tr/makale/sosyal-medya-paylasimlari-nedeniyle-disiplin-cezasi/)