Bir davanın ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce feragat nedeniyle konusuz kalması ile ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra feragat nedeniyle konusuz kalması durumlarında, karşı taraf lehine hükmedilecek avukatlık ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre nasıl farklılık gösterir? Bu düzenlemenin ardındaki usul hukuku mantığını açıklayınız.

Bu durum, AAÜT'nin 6. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Maddeye göre: 1) Ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar anlaşmazlık feragat, kabul, sulh veya başka bir nedenle giderilirse, tarifeye göre hesaplanacak avukatlık ücretinin YARISINA hükmolunur. 2) Ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra anlaşmazlık giderilirse, tarifeye göre hesaplanacak avukatlık ücretinin TAMAMINA hükmolunur. Bu düzenlemenin ardındaki usul hukuku mantığı, davanın ilerlediği aşama ve avukatın sarf ettiği emek ile ilgilidir. Ön inceleme duruşması, davanın yol haritasının çizildiği, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların tespit edildiği, delillerin toplandığı ve tahkikat aşamasına geçişin sağlandığı kritik bir evredir. Ön inceleme tutanağının imzalanmasıyla birlikte, davanın esasına girilmiş ve avukatın davayı tam anlamıyla hazırlayıp yürüttüğü kabul edilir. Bu nedenle, bu aşamadan sonra davanın sona ermesi halinde avukatın emeğinin tam karşılığı olan vekalet ücretine hak kazandığı varsayılır. Ön incelemeden önce davanın sonuçlanması ise, yargılamanın henüz başında ve daha az emekle sonuçlandığı kabul edildiğinden, vekalet ücreti de yarı oranında takdir edilir. Bu düzenleme, hem avukatın emeğini korumayı hem de tarafları davanın erken aşamalarında uzlaşmaya teşvik etmeyi amaçlar. (Referans: zulkufarslan.av.tr/avukatlik-asgari-ucret-tarifesi-2025/ Madde 6)