İstinaf başvurusunda sadece faiz oranının hatalı hesaplandığını ileri süren davalı, temyiz aşamasında ilk defa sendikal tazminatın hesabına esas alınan kök ücretin yanlış belirlendiğini iddia etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, bu hususun istinafta ileri sürülmediği ve kamu düzenine ilişkin olmadığı gerekçesiyle Yargıtay'ın bozma kararına direnmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun bu konudaki yaklaşımını, HMK m. 355 (istinafta sebeple bağlılık) ve HMK m. 369 (temyizde serbesti) arasındaki gerilimi dikkate alarak açıklayınız.
Bu uyuşmazlık, istinaf ve temyiz kanun yollarının kapsamını belirleyen temel bir soruna ilişkindir. HMK m. 355, istinaf incelemesinin dilekçedeki sebeplerle sınırlı olduğunu (kamu düzeni hariç) belirtirken, HMK m. 369 Yargıtay'ın temyiz sebepleriyle bağlı olmadığını ve kanunun açık hükmüne aykırı diğer hususları re'sen inceleyebileceğini düzenler. Metinde atıf yapılan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25.03.2021 tarihli, 2020/6 E. ve 2021/342 K. sayılı kararı, bu iki madde arasındaki ilişkiye önemli bir yorum getirmiştir. HGK, bu kararıyla temyiz incelemesine ciddi bir sınırlama getirerek, istinaf aşamasında ileri sürülmeyen bir hukuka aykırılığın (kamu düzeni veya kanunun açık hükmüne aykırılık halleri hariç) temyiz aşamasında incelenemeyeceğini kabul etmiştir. Karara göre, 'temyiz incelemesinin sınırlarından birisi ve en önemlisi ileri sürülen temyiz sebebinin istinafta ileri sürülüp sürülmediği' hususudur. Somut olayda, sendikal tazminatın hesabına esas ücretin belirlenmesi kamu düzenine ilişkin kabul edilmediğinden ve davalı bu hususu istinaf sebebi yapmadığından, HGK'ya göre Bölge Adliye Mahkemesi'nin direnme kararı yerindedir. Bu yaklaşım, istinafı, temyiz için bir 'filtre' haline getirmekte ve tarafları, tüm potansiyel hukuka aykırılıkları istinaf aşamasında dile getirmeye zorlamaktadır. Doktrinde bu görüş, HMK m. 33'teki 'hâkimin hukuku re'sen uygulaması' ilkesine aykırı olduğu ve Yargıtay'ın hukuki denetim rolünü daralttığı gerekçesiyle eleştirilmektedir. (Referans: sen.av.tr/.../istinaf-basvurusunda-belirtilmeyen-sebeplerin...)