Bir sanık hakkında, işlediği iddia edilen suç nedeniyle CMK m. 100/3'te sayılan katalog suçlardan birine (örneğin kasten öldürme) dayanılarak tutuklama kararı verilmiştir. CMK m. 100/3'teki bu katalog, tutuklama için 'mutlak bir karine' midir? Yani, suçun katalogda yer alması, tek başına tutuklama kararı için yeterli midir?

Hayır, mutlak bir karine değildir ve tek başına yeterli değildir. CMK m. 100/3, fıkrada sayılan suçların işlendiğine dair 'kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı hâlinde', tutuklama nedenlerinin (kaçma, delil karartma şüphesi) 'var sayılabileceğini' belirtir. Bu bir 'varsayım' veya 'yasal karine'dir. Ancak bu karine, çürütülebilir (adi) bir karinedir. Yani, suç katalogda yer alsa ve kuvvetli şüphe bulunsa bile, sanık veya müdafii, somut olayda kaçma veya delil karartma tehlikesinin bulunmadığını somut olgularla (örneğin, sabit ikametgah sahibi olması, delillerin toplanmış olması) ispatlayarak bu karineyi çürütebilir. Bu durumda, tutuklama nedenleri varsayılamayacağı için, mahkeme tutuklama kararı veremez. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarında da vurgulandığı gibi, katalog suçlar tek başına otomatik bir tutuklama nedeni değildir; hâkimin her somut olayda, tutuklamanın 'ölçülülük' ilkesine uygun olup olmadığını ve adli kontrol gibi daha hafif bir tedbirin yeterli olup olmayacağını ayrıca değerlendirmesi zorunludur.