TCK m. 90/4, 'hasta olan insan üzerinde rıza olmaksızın tedavi amaçlı denemede bulunan' kişiyi cezalandırmaktadır. Fıkranın devamında ise, 'bilinen tıbbi müdahale yöntemlerinin uygulanmasının sonuç vermeyeceğinin anlaşılması üzerine, kişi üzerinde yapılan rızaya dayalı bilimsel yöntemlere uygun tedavi amaçlı deneme, ceza sorumluluğunu gerektirmez' denilmektedir. Bu iki cümleyi birlikte değerlendirerek, hasta insan üzerinde yapılan tedavi amaçlı bir denemenin hukuka uygun sayılabilmesi için aranan 'kümülatif (birikimli)' şartları sayınız.
Hasta insan üzerinde yapılan bir denemenin hukuka uygun sayılabilmesi ve suç oluşturmaması için TCK m. 90/4 uyarınca şu kümülatif şartların tamamının bir arada bulunması gerekir: 1) Zorunluluk Şartı: Mevcut, bilinen ve kabul görmüş tıbbi müdahale yöntemlerinin uygulanmasının o hasta için sonuç vermeyeceğinin anlaşılmış olması. Yani deneme, bir 'son çare' niteliği taşımalıdır. 2) Bilgilendirilmiş Rıza Şartı: Hastanın, yapılacak denemenin mahiyeti, riskleri ve olası sonuçları hakkında yeterli düzeyde bilgilendirilerek, bu bilgilendirmeye dayalı olarak 'yazılı rızasının' alınmış olması. Rıza olmaksızın yapılan deneme her halükarda suçtur. 3) Bilimsellik Şartı: Yapılacak denemenin, keyfi değil, 'bilimsel yöntemlere uygun' olması. 4) Uzmanlık Şartı: Denemenin, konusunda 'uzman bir hekim tarafından' yapılması. 5) Ortam Şartı: Denemenin, gerekli acil müdahale imkanlarına sahip bir 'hastane ortamında' yapılması. Bu beş şarttan herhangi birinin eksik olması, eylemi hukuka aykırı hale getirir ve failin TCK m. 90/4 uyarınca cezai sorumluluğuna yol açar.