Bir işyerinde, haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 40 saat olarak belirlenmiştir. İşçi, bir hafta 43 saat çalışmıştır. İşveren, yasal sınır olan 45 saatin aşılmadığını belirterek fazla çalışma ücreti ödemeyi reddetmektedir. Bu durumda işçinin fazla çalışma ücreti alacağı var mıdır? Varsa bu çalışma nasıl adlandırılır ve ücreti nasıl hesaplanır?

Evet, işçinin alacağı vardır. Bu çalışma 'fazla süreli çalışma' olarak adlandırılır ve buna göre ücretlendirilmelidir. İş Kanunu m. 41/3, 'İşyerinde haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda... bu süreyi aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır.' demektedir. Bu durumda ücret, 'Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.' hükmüne göre hesaplanır. Somut olayda, sözleşmeyle belirlenen 40 saatlik süre 3 saat aşılmıştır. Bu 3 saat, 'fazla süreli çalışma'dır ve işçiye bu 3 saat için normal saat ücretinin %25 fazlası ödenmelidir. Eğer işçi 45 saati de aşarak örneğin 47 saat çalışsaydı, 40-45 saat arası (5 saat) %25 zamlı, 45-47 saat arası (2 saat) ise %50 zamlı (fazla çalışma) olarak ödenecekti. İşverenin 'yasal sınır aşılmadı' savunması, sözleşmesel sınırı göz ardı ettiği için hukuken geçersizdir.