Bir iş kazasında işçinin yaralanmasına neden olma suçundan beraat eden işveren, aynı olay nedeniyle açılan hukuk davasında tazminata mahkum edilebilir mi? Ceza mahkemesinin beraat kararının, hukuk mahkemesi açısından bağlayıcılığını, Borçlar Kanunu'nun (TBK) 74. maddesi (eski BK m. 53) çerçevesinde, özellikle 'kusurun ve illiyet bağının tespiti' yönünden açıklayınız.

Evet, ceza davasından beraat eden işveren, hukuk davasında tazminata mahkum edilebilir. TBK m. 74'e göre, ceza mahkemesi kararları, hukuk hâkimi için kural olarak bağlayıcı değildir. Hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin beraat kararıyla ve bu karardaki gerekçelerle bağlı olmaksızın, kendi topladığı delillere göre uyuşmazlığı çözmekle yükümlüdür. Bağlayıcılığın istisnaları, 'fiilin hukuka aykırılığı' ve 'maddi olgunun tespiti'dir. Ceza mahkemesi, 'eylemin sanık tarafından işlenmediği' gerekçesiyle bir beraat kararı vermişse, bu maddi olgu tespiti hukuk hâkimini bağlar. Ancak, ceza mahkemesi, ceza hukuku anlamında 'kusur bulunmadığı' (örneğin taksirin unsurları oluşmadığı) gerekçesiyle beraat kararı vermişse, bu karar hukuk hâkimini bağlamaz. Çünkü tazminat hukukundaki kusur kavramı, ceza hukukundakinden daha geniştir. Ceza mahkemesi, cezai müeyyide için yeterli görmediği bir kusuru (örneğin hafif ihmal), hukuk mahkemesi tazminat sorumluluğu için yeterli görebilir. Yerel mahkemenin direnme kararındaki 'Tazminat Hukuku ilkeleri bakımından sorumluluğu doğuran kusurluluk ile Ceza Hukuku İlkeleri bakımından mahkûmiyet sonucunu doğuran kusurluluğun birbirinden ayrı olarak değerlendirilmesinin gerekmesi' ifadesi de bu prensibi doğrulamaktadır. Dolayısıyla, ceza mahkemesinin kusur ve illiyet bağına ilişkin değerlendirmesi, hukuk hâkimini bağlamadığından, aynı olayda farklı sonuçlara varılması mümkündür.