Bir eser sözleşmesinde, işe zamanında başlamayan veya işi sözleşmeye aykırı olarak geciktiren yükleniciye karşı iş sahibinin, eserin teslimi için belirlenen günü beklemeden sözleşmeden dönme hakkını kullanabilmesinin koşulları nelerdir? Bu hakkın hukuki dayanağını belirtiniz.
İş sahibinin teslim gününü beklemeden sözleşmeden dönme hakkı, Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 473. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hakkın kullanılabilmesinin koşulları şunlardır: 1) Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi. 2) Veya iş sahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan bir gecikme olması. 3) Bu gecikme nedeniyle, bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceğinin açıkça anlaşılır olması. Bu üç koşulun bir arada bulunması halinde, iş sahibi, eserin teslimi için kararlaştırılan vadeyi beklemek zorunda kalmaksızın sözleşmeden dönebilir. Bu, iş sahibini, ifanın imkansızlaşacağı veya gecikeceği açıkça belli olan bir durumda sözleşmeyle bağlı kalmaktan kurtaran, koruyucu bir hükümdür. 'Bütün tahminlere göre işin zamanında bitirilemeyeceğinin açıkça anlaşılması' kriteri, somut olayın özelliklerine göre (işin kalan kısmı, gecikmenin boyutu, yüklenicinin çalışma temposu vb.) mahkeme tarafından değerlendirilir.