Mirasçılardan biri, murisin terekesinde yer alan ve muris ile sağ kalan eşin birlikte yaşadığı konutun, kendi miras payına mahsuben sağ kalan eşe özgülenmesini talep etmektedir. Bu talebin hukuki dayanağı nedir ve bu davada görevli mahkeme neresidir? Sağ kalan eşin bu hakkı kullanabilmesi için, mal rejiminden kaynaklanan bir alacağının bulunması şart mıdır?

Bu talebin hukuki dayanağı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 652. maddesidir. Bu madde, sağ kalan eşe, eşlerin birlikte yaşadıkları konut ve ev eşyası üzerinde, miras payına mahsuben mülkiyet veya intifa hakkı tanınmasını isteme hakkı verir. Bu dava, mirasın paylaşımına (taksimine) ilişkin bir dava niteliğinde olduğundan, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre (örneğin 2. HD, 2010/7462 E., 2010/20692 K.) görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi değil, Sulh Hukuk Mahkemesi'dir. Çünkü TMK m. 642, mirasın paylaştırılmasına ilişkin davaların Sulh Mahkemesi'nde görüleceğini belirtir. Sağ kalan eşin TMK m. 652'deki bu hakkı kullanabilmesi için, mal rejiminden kaynaklanan bir alacağının (katılma alacağı, değer artış payı vb.) bulunması şart değildir. Bu hak, doğrudan mirasçılık sıfatından kaynaklanan bir haktır ve amacı, sağ kalan eşin yaşam düzenini ve sosyal çevresini korumaktır. Mal rejiminden kaynaklanan alacağa mahsuben mülkiyet isteme hakkı ise TMK m. 240'ta ayrıca düzenlenmiş farklı bir haktır ve o hak için mal rejiminden kaynaklı bir alacağın varlığı şarttır. TMK m. 652'deki hak ise, mal rejimi türünden bağımsız olarak tüm sağ kalan eş mirasçılara tanınmıştır.