Bir iş kazası neticesinde yaralanan işçi, işveren aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açmıştır. Davada işverenin kusurlu olduğu tespit edilmekle birlikte, işçinin de kazanın meydana gelmesinde müterafik (birlikte) kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Yerel mahkeme, işçinin müterafik kusurunu dikkate alarak tazminattan indirim yapmıştır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2013/3286 E. sayılı kararında atıf yapılan Ceza Genel Kurulu kararlarına göre, ceza davasında mağdurun taksirli davranışının varlığı, sanığın (işverenin) ceza sorumluluğunu nasıl etkiler? Tazminat hukukundaki 'müterafik kusur' indirimi ile ceza hukukundaki bu durumun sonuçları arasındaki farkı açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #164742

Ceza hukukunda, mağdurun taksirli davranışının varlığı, nedensellik bağını kesmediği sürece failin (sanığın) taksirli sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre, mağdurun kusuru, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışının sonuç doğurmasını tek başına engellemiyorsa, bu durum sanığın beraatine yol açmaz. Mağdurun kusuru, ancak ve ancak kazanın tek ve münhasır sebebi ise veya illiyet bağını kesecek derecede ağır ve beklenmedik bir davranış ise sanığın sorumluluğunu ortadan kaldırabilir. Aksi takdirde, her iki tarafın kusuru da kazanın meydana gelmesine katkıda bulunmuş olur ve sanık kendi kusuru oranında sorumlu tutulur. Tazminat hukuku ile ceza hukuku arasındaki temel fark şudur: Tazminat hukukunda, müterafik kusur (Borçlar Kanunu m. 52) bir tazminat indirim sebebidir. Yani, mahkeme belirlenen zarardan, mağdurun kusuru oranında indirim yapar. Ceza hukukunda ise 5237 sayılı TCK'da kusurun derecelendirilmesi suretiyle bir ceza indirimi mekanizması öngörülmemiştir. Mağdurun kusurunun varlığı, sanığın cezasız kalmasını sağlamaz. Ancak bu durum, TCK m. 61 uyarınca temel cezanın belirlenmesinde, 'suçun işleniş biçimi' ve 'failin kusurunun ağırlığı' gibi kriterler değerlendirilirken hakim tarafından sanık lehine göz önünde bulundurulabilir. Yani, tazminat hukukunda doğrudan bir indirim nedeni iken, ceza hukukunda temel cezanın alt sınırdan belirlenmesinde dikkate alınabilecek bir takdir sebebidir.