Bir hukuk davasının ilk duruşmasından sonra, davacı taraf, hâkimin davalılardan biriyle arasında bir düşmanlık bulunduğunu öğrenmiştir. Bu durumu öğrendikten sonraki ikinci duruşmada hâkimin reddi talebinde bulunmuştur. Bu ret talebinin süresinde yapılıp yapılmadığını HMK m. 38/1 hükmü çerçevesinde değerlendiriniz.

Ret talebi süresinde yapılmamıştır ve dinlenmez. HMK m. 38/1, hâkimin reddi talebi için kesin süreler öngörmektedir. Kural olarak, ret sebebini bilen tarafın, talebini 'en geç ilk duruşmada' ileri sürmesi gerekir. Eğer taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada, yani ilk duruşmadan sonra öğrenmiş ise, bu durumda talebini 'en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce' hemen bildirmek zorundadır. Somut olayda davacı, ret sebebini ilk duruşmadan sonra öğrenmiş olmasına rağmen, bu talebini öğrendikten sonraki ilk duruşmada değil, ikinci duruşmada ileri sürmüştür. Bu durum, HMK m. 38/1'de belirtilen 'öğrenmeden sonraki ilk duruşma' koşulunun ihlal edildiği anlamına gelir. Kanunda belirtilen bu süreler hak düşürücü nitelikte olup, mahkemece re'sen dikkate alınır. Dolayısıyla, süresinde yapılmayan bu ret talebi, esası incelenmeksizin usulden reddedilmelidir.