Evlilik birliği içinde doğan bir çocuğun babasının koca olmadığı iddiasıyla açılacak soybağının reddi davasında hak düşürücü süreler kimler için ve ne zaman işlemeye başlar? Kocanın dava açma süresi geçtikten sonra ölmesi durumunda, başka bir kişinin dava açma hakkı var mıdır? Varsa, bu hak kimlere aittir ve hangi koşullara tabidir?

Türk Medeni Kanunu (TMK) uyarınca soybağının reddi davasında hak düşürücü süreler şöyledir: 1) Koca için: Davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde açmak zorundadır (TMK m. 289/1). 2) Çocuk için: Ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır (TMK m. 289/2). 3) Ana için: Doğumdan başlayarak bir yıl içinde dava açmak zorundadır (TMK m. 289/1, atfıyla). Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar. Kocanın dava açma süresi geçmeden ölmesi, gaipliğine karar verilmesi veya sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi halinde, başka kişilerin dava açma hakkı doğar. TMK m. 291 uyarınca bu hak; kocanın altsoyu (çocukları, torunları), anası, babası ve baba olduğunu iddia eden kişiye aittir. Bu kişilerin dava açma süresi, kocanın ölümünü, gaipliğini veya ayırt etme gücünü kaybettiğini ve çocuğun doğumunu öğrenmelerinden itibaren bir yıldır. Ayrıca, ergin olmayan çocuğa atanan kayyım da, atama kararının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde bu davayı açabilir. Bu düzenleme, babalık karinesinin, koca dışındaki ilgililer tarafından da çürütülebilmesine olanak tanımaktadır.