Bir tacir, sadece kendi ticari defterlerine dayanarak bir alacak davası açabilir mi? Ticari defterlerin 'sahibi lehine' delil olabilmesinin şartları nelerdir?

Bir tacir, sadece kendi defterlerine dayanarak dava açamaz. Ticari defterlerin sahibi lehine delil olabilmesi (HMK m. 222/2), istisnai bir durumdur ve çok sıkı şartlara bağlanmıştır: 1) Uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması gerekir. 2) Uyuşmazlık, her iki tarafın da defterlerine kaydetmesi gereken bir ticari işten kaynaklanmalıdır. 3) Lehine delil olarak kullanan tacirin defterlerinin, kanuna uygun şekilde, eksiksiz ve usulüne göre tutulmuş olması, birbiriyle çelişkili kayıtlar içermemesi gerekir. 4) Karşı tarafın (davalı tacirin) defterlerinin ya hiç olmaması, ya usulüne uygun tutulmamış olması veya davacının defterlerindeki kaydın aksini ispat eden bir kayıt içermemesi gerekir. 5) Karşı tarafın, bu defter kayıtlarının aksini kesin delillerle (senet, yazılı sözleşme vb.) çürütememiş olması gerekir. Bu şartlar bir aradaysa, davacının defterleri kendi lehine delil teşkil edebilir. (Bu soru, metindeki 'aleyhe delil olma' kuralının zıttı ve tamamlayıcısı olan 'lehe delil olma' kuralını, genel hukuk bilgisiyle birleştirerek sormaktadır.)