Bir hukuk devletinde Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması, Anayasa'nın 138/4. maddesi açısından nasıl bir çelişki yaratır ve bu durumun diğer devlet organları üzerindeki potansiyel etkisi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #162869

Anayasa m. 138/4, 'Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.' hükmünü amirdir. Bizzat yargı organlarının (derece mahkemelerinin), bir başka yüksek mahkeme olan Anayasa Mahkemesi'nin kesin ve bağlayıcı kararlarına (Anayasa m. 153) uymaması, Anayasa'nın bu açık emriyle temelden bir çelişki yaratır. Bu durum, 'hukuk devleti' ilkesinin en temel unsurlarından olan 'yargı kararlarına uyma zorunluluğu'nu bizzat yargının kendisi eliyle zedeler. Potansiyel etkisi ise son derece tehlikelidir: Yargının kendi içinde bile kararlara uyulmadığı bir ortamda, yasama ve yürütme organlarından yargı kararlarına uymalarını beklemek gerçekçiliğini yitirir. Bu durum, hukuki anarşiye, keyfiliğe ve hukuk güvenliğinin tamamen ortadan kalkmasına yol açabilir. Diğer mahkeme kararlarının (Yargıtay, Danıştay) da uygulanmaması için bir emsal teşkil etme riski taşır. (Kaynak: anayasa-mahkemesinin-kararlarinin-gereginin-yerine-getirilmesi.html)