İdari yargıda 'yönetmelik iptali' davasının sonuçları, 'bireysel işlem iptali' davasının sonuçlarından 'kazanılmış hakların korunması' ilkesi açısından nasıl bir farklılık gösterir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #162689

İki dava türünün sonuçları arasındaki temel fark, kararın etki alanının genişliği ve buna bağlı olarak kazanılmış haklara etkisidir. Bireysel İşlem İptali: Bu durumda, sadece o bireysel işlem (örneğin bir memurun atama kararı) hukuk aleminden kalkar. Karar genellikle sadece davanın taraflarını etkiler. Hukuka aykırı bir işleme dayanılarak kural olarak kazanılmış hak doğmaz; işlem iptal edilince eski hale dönülür. Yönetmelik İptali: Karar, genel ve soyut bir normu ortadan kaldırdığı için 'genel etkilidir' ve sadece davacıyı değil, o yönetmeliğin muhatabı olan herkesi etkiler. Bu durumda 'kazanılmış hakların korunması' ilkesi daha karmaşık bir hal alır. İptal edilen yönetmeliğe dayanarak, iyi niyetli üçüncü kişiler lehine birçok bireysel işlem tesis edilmiş olabilir (örneğin, bir yönetmeliğe göre ehliyet alan yüzlerce kişi). Hukuk güvenliği ve idari istikrar ilkeleri gereği, yönetmelik iptal edilse dahi, bu yönetmeliğe dayanarak iyi niyetle tesis edilmiş ve kişilere hak kazandırmış olan bireysel işlemlerin kazanılmış hakları genellikle korunur. Danıştay, her somut olayın özelliğine göre kamu yararı ile bireyin kazanılmış hakkı arasında bir denge kurarak karar verir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/yonetmelik-iptal-davasi/)