Kira tespit davalarında uygulanan 'hakkaniyet indirimi'nin (hak ve nesafet) yasal dayanağı nedir ve bu indirim hangi aşamada, hangi bedel üzerinden ve hangi oran aralığında uygulanmalıdır? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun metinde atıf yapılan kararında, ilk derece mahkemesinin hakkaniyet indirimini davacının 'talep ettiği' kira bedeli üzerinden yapması neden hatalı bulunmuştur?

Kira tespit davalarında uygulanan 'hakkaniyet indirimi'nin yasal dayanağı, TBK m. 344/3'te yer alan '...hâkim tarafından hakkaniyete uygun olarak belirlenir' ifadesidir. Bu ilke, 18.11.1964 tarihli YİBK ile yerleşik hale gelmiştir. İndirim, bilirkişi marifetiyle 'kiralananın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parasının' (yani emsal rayiç bedelin) tespit edilmesinden *sonraki* aşamada uygulanır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, eski kiracının durumu gözetilerek genellikle %5 ila %20 arasında bir indirim yapılır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ilk derece mahkemesinin hatası şudur: Hakkaniyet indirimi, davacının talep ettiği subjektif bedel üzerinden değil, bilirkişilerce tespit edilen objektif 'emsal rayiç kira bedeli' üzerinden yapılmalıdır. Mahkeme, bilirkişinin tespit ettiği 14.375 TL yerine, davacının talep ettiği 10.000 TL üzerinden indirim yapmıştır. Doğru usul; bilirkişinin bulduğu rayiç bedelden (14.375 TL) hakkaniyet indirimi yapmak ve bulunan sonucun davacının talebini (10.000 TL) aşıp aşmadığını kontrol ederek (taleple bağlılık ilkesi) nihai kirayı belirlemektir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/yargitay-kararlari-isiginda-TBK-344-göre-kira-bedelinin-belirlenmesi-kira-tespit-davalarinda-hakkaniyet-indirimi-uygulamasi)