HMK m. 59, maddi hukuka göre bir hakkın birden fazla kişi tarafından birlikte kullanılması gereken hallerde 'mecburi dava arkadaşlığı'nın varlığını kabul eder. Bu durumu, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi talebiyle açılan bir dava üzerinden açıklayınız. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/3888 sayılı kararında belirtildiği gibi, arsa sahiplerinden sadece bir kısmının dava açması durumunda, mahkemenin taraf teşkilini sağlamak için nasıl bir yol izlemesi gerekir? Dava dışı paydaşların 'muvafakat' vermesi yeterli midir?
Cevap: Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa sahipleri ile yüklenici arasında imzalanan, bölünemez bir edim ve hukuki ilişki doğuran bir sözleşmedir. Bu sözleşmenin feshi, sözleşmenin tarafı olan tüm arsa sahiplerinin hak ve yükümlülüklerini doğrudan etkileyen, TMK m. 692 anlamında 'olağanüstü yönetim işi ve tasarruf' niteliğindedir. Bu nedenle, sözleşmenin tarafı olan tüm arsa sahipleri arasında 'maddi mecburi dava arkadaşlığı' (HMK m. 59-60) vardır. Yargıtay 23. HD, K. 2016/3888 kararında da vurgulandığı gibi, arsa sahiplerinden sadece bir veya birkaçı tarafından açılan fesih davasında taraf teşkili sağlanmamıştır. Mahkemenin, HMK m. 115 uyarınca bu dava şartı noksanlığını re'sen gözeterek davayı hemen reddetmemesi, taraf teşkilinin tamamlanması için davacı tarafa süre vermesi gerekir. Taraf teşkilinin sağlanması için şu yollar izlenebilir: 1) Dava açmayan diğer arsa sahipleri, davaya 'asıl müdahil' olarak katılabilirler. 2) Dava açan tarafa vekaletname vererek davaya dahil olabilirler. 3) Davaya muvafakat ettiklerini noter onaylı bir belge ile mahkemeye sunabilirler. Yargıtay kararında belirtildiği gibi, sadece duruşmada sözlü olarak muvafakat etmek veya harç yatırmadan dilekçe vermek taraf sıfatı kazandırmaz. Muvafakat belgesinin usulüne uygun olması gerekir. 4) Eğer bu yollarla tüm arsa sahiplerinin katılımı sağlanamazsa, TMK m. 640 uyarınca, davacıya, arsa sahiplerinin oluşturduğu miras ortaklığına (terekeye) bir temsilci atanması için sulh hukuk mahkemesinde dava açması üzere süre verilir ve dava, atanacak tereke temsilcisinin katılımıyla yürütülür.