Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde sayılan 'liyakat' ve 'kariyer' ilkelerinin, 76. maddedeki 'Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden... memurları... diğer kadrolara naklen atayabilirler' hükmüyle idareye tanınan takdir yetkisi karşısındaki sınırlandırıcı rolünü, Danıştay 2. Dairesi'nin 2007/1746 sayılı kararı ışığında analiz ediniz. Bir il müdürünün, yeniden yapılanma gerekçesiyle 'mühendis' kadrosuna atanması hangi ilkelere aykırılık teşkil eder?

Cevap: 657 sayılı DMK'nın 3. maddesinde belirtilen kariyer ve liyakat ilkeleri, memuriyetin bir meslek olarak ilerlemesini ve yükselmenin bilgi, yetenek ve başarıya dayanmasını güvence altına alır. Kariyer ilkesi, memurun sınıfı içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanına sahip olmasını; liyakat ilkesi ise göreve girme ve yükselmenin ehliyete dayanmasını ifade eder. DMK m. 76, idareye memurları naklen atama konusunda geniş bir takdir yetkisi tanımış gibi görünse de, bu yetki mutlak ve sınırsız değildir. İdarenin takdir yetkisi, kamu yararı, hizmet gerekleri ve hukukun genel ilkeleriyle, özellikle de liyakat ve kariyer ilkeleriyle sınırlıdır. Danıştay 2. Dairesi'nin K. 2007/1746 sayılı kararında, yeniden yapılanma (kadro tenkisi) nedeniyle görevi sona eren il müdürünün, daha alt statüde olan 'mühendis' kadrosuna atanması hukuka aykırı bulunmuştur. Karara göre, idare, 'durumlarına uygun kadrolara' atama yaparken personelin geçmiş hizmetlerini, mesleki kariyerini ve ulaştığı unvanı göz önünde bulundurmak zorundadır. İl müdürlüğü gibi bir yöneticilik pozisyonundan, hiyerarşik olarak daha alt bir uzmanlık kadrosu olan mühendisliğe atanmak, kazanılmış haklara, kariyer ve liyakat ilkelerine açıkça aykırıdır. Bu atama, görev ve unvan bakımından bir gerileme teşkil eder ve memurun kariyer planlamasını bozar. Danıştay, 'durumlarına uygun kadro' ibaresinin, personelin kariyer basamaklarında elde ettiği unvanın eşdeğeri bir kadro olarak yorumlanması gerektiğini vurgulayarak, idarenin takdir yetkisinin kariyer ve liyakat ilkeleriyle nasıl sınırlandığını ortaya koymuştur.