6102 sayılı TTK m. 371/2, şirketin işletme konusu dışındaki işlemlerinin de şirketi bağlayacağını, ancak üçüncü kişinin kötü niyetinin ispatı halinde bağlamayacağını düzenler. Maddede yer alan 'Şirket esas sözleşmesinin ilan edilmiş olması, bu hususun ispatı açısından, tek başına yeterli delil değildir' hükmünün, ticaret sicilinin 'olumlu (müspet) sicil fonksiyonu' ilkesine getirdiği istisnanın sebebini ve amacını açıklayınız.
Cevap: Ticaret sicilinin olumlu (müspet) fonksiyonu, TTK m. 36/3'e göre, sicilde tescil ve ilan edilmiş bir hususun, üçüncü kişiler tarafından bilinmediğinin ileri sürülemeyeceği ilkesine dayanır. Kural olarak, bir şirketin ana sözleşmesi ve dolayısıyla işletme konusu ticaret sicilinde tescil ve ilan edildiği için, üçüncü kişilerin bunu bildiği varsayılır. Ancak, TTK m. 371/2'nin son cümlesi, bu genel kurala önemli bir istisna getirmektedir. Bu istisnanın temel sebebi ve amacı, 'işlem güvenliğini' ve 'üçüncü kişilerin korunmasını' sağlamaktır. Mülga TTK döneminde ultra vires ilkesi nedeniyle, işletme konusu dışındaki işlemler mutlak butlanla geçersiz sayılıyor ve bu durum, şirketle işlem yapan iyi niyetli üçüncü kişileri mağdur ediyordu. Yeni TTK, bu mağduriyeti önlemek için, işletme konusu dışındaki işlemleri kural olarak geçerli kabul etmiştir. Sadece üçüncü kişinin, işlemin işletme konusu dışında olduğunu 'bildiği veya durumun gereğinden bilebilecek durumda olduğu' ispat edilirse işlem şirketi bağlamaz. İşte 'esas sözleşmenin ilanı tek başına yeterli delil değildir' hükmü, bu ispat yükünü ağırlaştırmaktadır. Kanun koyucu, üçüncü kişinin sadece sicil kayıtlarını incelememiş olmasını kötü niyet olarak kabul etmemektedir. Şirketin, işlemi geçersiz kılabilmesi için, üçüncü kişinin bu durumu (işlemin konu dışı olduğunu) fiilen bildiğini veya somut olayın özelliklerine göre (örneğin, bir inşaat şirketinden gıda ürünü alması gibi) bilmesi gerektiğini başkaca delillerle ispatlaması gerekmektedir. Bu düzenleme, ticari hayatın hızına ve güven esasına dayalı yapısına daha uygun bir çözüm sunmaktadır.