Bir kamu görevlisi olan failin, görevi gereği zilyetliği kendisine devredilmiş bir malı, hileli davranışlarla gizleyerek veya gerçeğe aykırı belgeler düzenleyerek zimmetine geçirmesi durumunda, TCK m. 247'deki basit zimmet, nitelikli zimmet ve TCK m. 204'teki resmi belgede sahtecilik suçları arasındaki ilişkiyi 'bileşik suç' ve 'fikri içtima' kuralları çerçevesinde tartışınız. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre bu durumda hangi suçtan ve nasıl bir uygulama yapılmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #161637

Cevap: Zimmet suçu (TCK m. 247), kamu görevlisinin görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilen veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçirmesidir. TCK m. 247/2, zimmet suçunun 'suçun işlenmesini kolaylaştıracak veya ortaya çıkmasını engelleyecek hileli davranışlarla' işlenmesini daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hal olarak düzenlemiştir. Resmi belgede sahtecilik (TCK m. 204) ise, kamu görevlisinin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu bir resmi belgeyi sahte olarak düzenlemesi, değiştirmesi veya kullanmasıdır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, eğer resmi belgede sahtecilik eylemi, zimmetin gizlenmesi veya işlenmesinin kolaylaştırılması amacıyla yapılmış ve zimmet suçunun nitelikli halinin (hileli davranış) bir parçasını oluşturuyorsa, ortada bir 'bileşik suç' (mürekkep suç) durumu vardır. TCK m. 42'ye göre, 'Biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suçtan dolayı, sadece en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı ceza verilir.' Bu durumda sahtecilik, nitelikli zimmet suçunun 'hile' unsurunu oluşturduğu için, fail sadece TCK m. 247/2'deki nitelikli zimmet suçundan cezalandırılır, ayrıca resmi belgede sahtecilik suçundan ceza verilmez. Ancak, yapılan sahtecilik eylemi, zimmeti gizleme amacını aşan, başlı başına hukuki sonuç doğuran ve aldatma kabiliyeti yüksek, farklı hukuki menfaatleri ihlal eden bağımsız bir nitelik taşıyorsa (örneğin, zimmeti gizlemek için düzenlenen sahte belge ile üçüncü bir kişiden ayrıca menfaat temin edilmesi), bu durumda iki ayrı suç oluştuğu ve fikri içtima (TCK m. 44) veya gerçek içtima kurallarının uygulanması gerektiği kabul edilebilir. Ancak genel kural, sahteciliğin zimmetin işleniş biçimi (hile) içinde erimesi ve failin sadece nitelikli zimmetten sorumlu tutulmasıdır. (Bkz. Yargıtay 5. Ceza Dairesi - Karar: 2017/721)