Bir uyuşmazlığın 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre çözüleceğinin taraflarca kararlaştırıldığı bir davada, mahkemenin, tahkim şartının geçerli olup olmadığına karar verme yetkisinin hakem kuruluna ait olduğu gerekçesiyle davayı usulden reddetmesi hukuka uygun mudur? Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2014/3330 E. sayılı kararındaki karşı oy bu durumu nasıl eleştirmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #161614

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin çoğunluk görüşü bu yaklaşımı onamış olsa da, karardaki karşı oy bu durumu sert bir şekilde eleştirmiştir. Karşı oya göre, mahkemenin bu gerekçeyle davayı reddetmesi hukuka aykırıdı. Eleştirinin temel noktaları şunlardır: 1) Görev kamu düzenindendir ve bir mahkemenin kendi görevli olup olmadığını belirleme yetkisi yine kendisine aittir; bu yetki hakem kuruluna devredilemez. 2) Dava mahkemede açıldığında, mahkeme HMK m. 413 (veya MTK m. 5) uyarınca tahkim ilk itirazını incelemeli ve tahkim şartının geçerli olup olmadığını kendisi değerlendirmelidir. 3) Hakem kurulu, ancak davanın doğrudan kendisinde açılması halinde kendi yetkisini (kompetenz-kompetenz) denetleyebilir; mahkemede açılan bir davada mahkemenin görevini belirleyen bir üst merci değildir. 4) Somut olayda sözleşmede hem tahkim şartı hem de genel mahkemelerin yetkisine ilişkin çelişkili hükümler bulunduğundan, tahkim iradesi açık ve kesin değildir, bu nedenle mahkeme tahkim itirazını reddedip davaya bakmalıdır. Karşı oy, mahkemenin görev konusundaki karar yetkisini devredemeyeceğini ve tahkim şartını kendisinin yorumlaması gerektiğini savunmaktadır.