HMK m. 59 ve 60'da düzenlenen maddi ve şekli mecburi dava arkadaşlığı arasındaki temel fark nedir?

Maddi ve şekli mecburi dava arkadaşlığı arasındaki temel fark, bu zorunluluğun kaynağıdır. Maddi mecburi dava arkadaşlığı, uyuşmazlık konusu hakkın niteliğinden kaynaklanır. Hak, birden fazla kişi tarafından ancak birlikte kullanılabilecek veya birden fazla kişiye karşı ancak birlikte ileri sürülebilecek nitelikte ise (örneğin, elbirliği mülkiyeti, bölünemez bir borç) maddi mecburi dava arkadaşlığı vardır. Bu zorunluluk, maddi hukuka dayanır ve hakim tarafından re'sen gözetilir. Şekli (usuli) mecburi dava arkadaşlığı ise, hakkın niteliğinden değil, tamamen usul hukuku nedenleriyle veya kanunun özel bir hükmüyle birden fazla kişiye karşı birlikte dava açılmasının zorunlu kılındığı hallerdir. Buradaki amaç, yargılama ekonomisi ve kararlar arasında çelişkiyi önlemektir. Örneğin, bazı sigorta davalarında sigortacı ile sigorta ettirene karşı birlikte dava açılması zorunluluğu gibi. Temel fark, birincisinin maddi hukuktan, ikincisinin ise usul hukukundan kaynaklanmasıdır.