CMK m. 117, suçla ilgisi olmayan 'diğer kişiler' nezdinde adli arama yapılmasını hangi ek koşula bağlamıştır? Şüphelinin veya sanığın izlendiği sırada girdiği bir yerde arama yapılması için bu ek koşul aranır mı? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2016/286 E., 2017/10 K. sayılı kararında 'suçüstü' hali bu bağlamda nasıl değerlendirilmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #161515

CMK m. 117, şüpheli veya sanık dışındaki 'diğer kişiler' nezdinde arama yapılabilmesini, CMK m. 116'daki genel 'makul şüphe' koşuluna ek olarak daha sıkı bir koşula bağlamıştır. Bu ek koşul, 'aranılan kişinin veya suçun delil, iz, eser ve emarelerinin veya elkonulacak eşyanın oralarda bulunduğunu kabul ettirebilecek olayların varlığı'dır. Yani, sadece bir şüphe değil, bu şüpheyi destekleyen somut olayların varlığı gerekir. Ancak maddenin üçüncü fıkrası önemli bir istisna getirir: Şüpheli veya sanığın yakalandığı veya 'izlendiği sırada girdiği yerler' bakımından bu ek koşul aranmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2016/286 E. sayılı kararında olduğu gibi, kolluğun şüphe üzerine durdurduğu kişinin poşetinde kaçak sigara bulması gibi 'suçüstü' hallerinde, CMK m. 90/4 ve PVSK hükümleri uyarınca kolluk, suç delillerinin kaybolmasını önlemek için derhal tedbir alabilir. Bu durumda, ayrıca bir arama kararı veya emrine gerek kalmaksızın yapılan el koyma işlemi hukuka uygun kabul edilir. Suçüstü hali, arama kararını gerektiren prosedürü ortadan kaldıran istisnai bir durum olarak değerlendirilir.