Kolluk görevlilerinin, şüphe üzerine durdurdukları bir kişinin üzerinde veya eşyasında yaptıkları kontrol, hangi durumda 'kaba üst araması (yoklama)' sayılır ve arama kararı gerektirmez, hangi durumda ise 'adli arama' niteliği taşır ve karar gerektirir? Yargıtay'ın bu konudaki temel kriteri nedir?

Kolluk görevlilerinin, PVSK m. 4/A'ya dayanarak, suç işlenmesini önlemek veya kişilerin can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla yaptığı kontrol, kişinin üstündeki elbiselere dışarıdan elle dokunarak cep, çanta gibi yerlerde tehlikeli bir cisim (silah, bıçak vb.) olup olmadığını anlamaya yönelik ise 'kaba üst araması (yoklama)' sayılır ve arama kararı gerektirmez. Yargıtay'ın temel kriteri, aramanın amacı ve derinliğidir. Eğer arama, tehlikeli bir cisim aramanın ötesine geçerek, delil elde etme amacına yönelmişse ve kişinin cepleri, cüzdanı, iç çamaşırları gibi özel alanlarına müdahale edilerek yapılıyorsa, bu artık bir 'adli arama'dır ve CMK m. 116-119 uyarınca hâkim kararı veya savcı emri gerektirir. Yargıtay CGK'nın 2019/329 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, sanığın sütyeninin içine bakılması 'yoklama' düzeyini aşan, orantısız ve adli arama niteliğinde bir işlemdir ve karar olmaksızın yapılması hukuka aykırıdır.