HMK m. 413'e göre, taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi bulunmasına rağmen, uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılması halinde davalı taraf ne yapmalıdır? Mahkemenin bu durumda vereceği karar ne olmalıdır? Bir tahkim şartının 'uygulanması imkânsız' olmasından ne anlaşılmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #161455

Davalı taraf, HMK m. 413/1 uyarınca 'tahkim ilk itirazında' bulunmalıdır. Bu itiraz, HMK m. 116 uyarınca bir dava şartı olan 'tahkim şartının' varlığına dayanan bir ilk itirazdır ve cevap dilekçesiyle ileri sürülmelidir. Mahkeme, bu itiraz üzerine tahkim sözleşmesinin varlığını ve geçerliliğini inceler. Eğer tahkim sözleşmesi 'hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değil ise', mahkeme tahkim itirazını kabul ederek davayı 'usulden reddeder'. Bir tahkim şartının 'uygulanması imkânsız' olması, fiili veya hukuki bir nedenle hakem yargılamasının yürütülemez hale gelmesidir. Örneğin, sözleşmede hakem olarak belirlenen tek kişinin ölmesi ve yerine başka birinin seçilmesine dair bir usulün öngörülmemiş olması, hakem yerinin savaş bölgesi olması veya tahkim masraflarının taraflarca karşılanamaması gibi durumlar, şartı uygulanması imkânsız hale getirebilir.