6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK) göre 'taleple bağlılık ilkesi' nedir ve bir davada tenkis talebi açıkça belirtilmemişse mahkeme bu yönde bir karar verebilir mi?

Taleple bağlılık ilkesi (HMK m. 26), hâkimin tarafların talepleri ile bağlı olmasını ve talepten fazlasına veya başka bir şeye karar verememesini ifade eder. Ancak hâkim, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/1017 E. sayılı kararındaki uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde açıkça 'tenkis' istenmemesine rağmen 'tasarruf nisabının aşıldığı' gerekçesiyle iptal istenmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bu ifadenin tenkis talebini de içerdiğini ve mahkemenin bu konuda bir hüküm kurmamasının usule aykırı olduğunu belirtmiştir. Ancak Hukuk Genel Kurulu, davacının talebini somutlaştırma yükünü (HMK m. 194) yerine getirmediğini ve isteminin sadece iptale ilişkin olduğunu kabul ederek ilk derece mahkemesinin direnme kararını onamıştır.