Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2018/9079 K. sayılı kararında, vekilin vekalet görevini kötüye kullanarak davacının taşınmazını eşine devretmesi olayı tartışılmaktadır. Bu kararda, vekilin 'sadakat ve özen borcu' (TBK m. 506) ile işlemi yaptığı üçüncü kişinin 'iyi niyetinin' (TMK m. 3) korunması arasındaki denge nasıl kurulmaktadır? Vekilin eşi olan davalının bu işlemde iyi niyetli kabul edilmesi mümkün müdür?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #159891

Bu kararda, iki temel ilke arasında bir denge kurulmaya çalışılmaktadır: Bir yanda vekilin, vekil edenin yararına ve iradesine uygun hareket etme, onu zararlandırıcı davranışlardan kaçınma şeklindeki 'sadakat ve özen borcu' (TBK m. 506) bulunmaktadır. Diğer yanda ise, vekille işlem yapan üçüncü kişinin, vekilin yetkili olduğuna güvenerek yaptığı işlemde 'iyi niyetinin' (TMK m. 3) korunması ilkesi yer alır. Kural olarak, üçüncü kişi vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını bilmiyorsa veya bilmesi gerekmiyorsa (iyi niyetli ise), yaptığı sözleşme geçerlidir ve vekil edeni bağlar. Vekalet görevinin kötüye kullanılması, vekil ile vekil eden arasında bir iç sorun olarak kalır. Ancak, eğer üçüncü kişi, vekil ile 'çıkar ve işbirliği içinde' ise veya 'kötü niyetli' olup vekilin görevini kötüye kullandığını biliyor veya bilmesi gerekiyorsa, bu durumda TMK m. 2'deki dürüstlük kuralı gereği korunmaz ve işlem vekil edeni bağlamaz. Somut olayda, vekilin taşınmazı kendi eşine devretmesi, iyi niyetin varlığını sorgulatan çok güçlü bir karinedir. Hayatın olağan akışına göre, bir kişinin, vekil sıfatıyla hareket eden eşinin, bu işlemi vekil edenin zararına yaptığını bilmediğini iddia etmesi inandırıcı değildir. Karı-koca arasındaki yakın ilişki, vekilin eşinin 'kötü niyetli' olduğunu veya en azından durumu 'bilmesi gerektiğini' gösterir. Bu nedenle, vekilin eşi olan davalının TMK m. 3 anlamında iyi niyetli kabul edilmesi hukuken mümkün değildir. Mahkemenin, tarafların tanıklarını dinleyerek bu fiili durumu ve kastı tam olarak aydınlattıktan sonra karar vermesi, bu dengeyi doğru kurmak için gereklidir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-196-delilden-vazgecme.html)