HMK m. 196, 'Delil gösteren taraf, karşı tarafın açık izni olmadıkça, o delile dayanmaktan vazgeçemez.' hükmünü amirdir. Bu kuralın, yargılamanın 'taraflarca hazırlama ilkesi' ile olan ilişkisini ve 'delillerin müşterekliği (ortaklığı)' ilkesini nasıl yansıttığını açıklayınız. Bir davada, davacının bildirdiği bir tanığın dinlenmesinden vazgeçmek istemesi, ancak davalının bu vazgeçmeye muvafakat etmemesi durumunda mahkemenin nasıl bir usuli işlem yapması gerektiğini Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2017/4524 K. sayılı kararı çerçevesinde belirtiniz.

HMK m. 196'da düzenlenen bu kural, medeni usul hukukuna hakim olan 'taraflarca hazırlama ilkesi'ne önemli bir istisna ve sınırlama getirir. Taraflarca hazırlama ilkesi, dava malzemesinin (vakıalar ve deliller) taraflarca mahkemeye getirilmesini ifade eder. Bu ilkenin katı bir yorumu, delili getiren tarafın o delilden dilediği gibi vazgeçebileceği sonucunu doğurabilirdi. Ancak HMK m. 196, bu sonucu engelleyerek 'delillerin müşterekliği (ortaklığı)' ilkesini benimsemiştir. Delillerin müşterekliği ilkesine göre, bir tarafça usulüne uygun olarak dosyaya sunulan bir delil, artık sadece o tarafın değil, davanın ortak delili haline gelir ve yargılamanın bütününe hizmet eder. Karşı taraf da, kendi lehine sonuç doğuracağını düşündüğü bu delile dayanabilir. Bu nedenle, delili sunan taraf, karşı tarafın açık izni olmadan bu delilden tek taraflı olarak vazgeçemez. Yargıtay 2. HD'nin 2017/4524 K. sayılı kararında da bu ilke açıkça uygulanmıştır. Karara göre, davacının bildirdiği tanığın dinlenmesinden vazgeçmek istemesi, ancak davalının buna açıkça muvafakat etmemesi halinde, mahkeme bu vazgeçmeyi dikkate alamaz. Mahkemenin yapması gereken, davalı da o tanığın dinlenmesini istediği için, o tanığı HMK'nın ilgili maddeleri (m. 240 vd.) uyarınca usulüne uygun olarak davet etmek, dinlemek ve beyanını diğer delillerle birlikte değerlendirerek bir sonuca varmaktır. Tanığın dinlenmesinden vazgeçildiği kabul edilerek karar verilmesi, davalının hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ve delillerin müşterekliği ilkesinin ihlali anlamına gelir ve bozma nedenidir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-196-delilden-vazgecme.html)