7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesesinin, işçilik alacaklarına ilişkin temerrüt faizinin başlangıç tarihine etkisi hakkındaki farklı Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığı ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin bu uyuşmazlığı nasıl giderdiğini analiz ediniz. Özellikle, arabuluculuk sürecinin gizliliğini düzenleyen 6325 sayılı Kanun'un 5. maddesinin, son tutanağın temerrüt ihtarı olarak kabul edilmesine engel teşkil edip etmediği tartışmasını hukuki gerekçeleriyle açıklayınız.
Farklı Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) kararları arasındaki uyuşmazlık, işçilik alacakları için dava açılmadan önce başvurulan zorunlu arabuluculuk sürecinin ve bu süreç sonunda düzenlenen 'anlaşmama son tutanağının' borçlu işvereni temerrüde düşürüp düşürmeyeceği noktasında toplanmıştır. Bazı BAM daireleri, arabuluculuk sürecinin gizliliğini düzenleyen 6325 sayılı HUAK m. 5'e dayanarak, bu süreçteki beyan ve belgelerin davada delil olarak kullanılamayacağını, dolayısıyla son tutanağın bir temerrüt ihtarı olarak kabul edilemeyeceğini ve faizin dava veya ıslah tarihinden başlaması gerektiğini savunmuştur. Diğer BAM daireleri ise, işçinin arabuluculuk başvuru formunda alacaklarını kalem kalem belirtmesi ve işverenin bu talepten haberdar olmasıyla birlikte, anlaşmama son tutanağı tarihinde temerrüdün gerçekleştiğini kabul etmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 21.03.2022 tarihli kararıyla bu uyuşmazlığı ikinci görüş lehine gidermiştir. Yargıtay'a göre; HUAK m. 5'teki gizlilik ve delil yasağı, arabuluculuk sürecindeki teklifleri ve özel görüşmeleri korumayı amaçlar. Ancak 'arabuluculuk son tutanağı', 7036 sayılı Kanun m. 3/2 uyarınca dava şartı olarak mahkemeye sunulması zorunlu bir belgedir ve bu nedenle gizlilik kapsamında değildir. Arabuluculuk başvurusu, işçinin alacaklarının ödenmesi yönündeki kesin iradesini içeren bir talep niteliğindedir. İşveren, arabuluculuk davetiyle bu talepten haberdar olur. Dolayısıyla, işverenin usulüne uygun davet edilmesine rağmen görüşmelere katılmasa dahi, 'anlaşmama son tutanağının düzenlendiği tarih' itibarıyla muaccel olan alacaklar (kıdem tazminatı hariç) için temerrüde düştüğü kabul edilmelidir. Bu tarihten itibaren de alacaklara faiz işletilmelidir. (Kaynak: zulkufarslan.av.tr/iscilik-alacaklarinda-temerrut-ve-faiz/, Yargıtay 9. HD, E. 2022/3222, K. 2022/3813)