5237 sayılı TCK'nın 191. maddesi 'kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak' fiillerini suç olarak düzenlemiştir. 'infaz-kurumuna-cezaevine-veya-tutukevine-yasak-esya-sokmak-sucu' metnindeki Yargıtay kararında (Y16.CD - 2017/3415), yeşil reçeteye tabi ancak uyuşturucu madde listelerinde yer almayan bir ilacın cezaevinde kullanılmasının TCK m. 297/1 kapsamında suç oluşturmadığına karar verilmiştir. Bu kararın temelindeki hukuki ayrım nedir? TCK m. 188/6'nın, bu tür ilaçların 'ticaretini' uyuşturucu madde ticareti gibi cezalandırmasına rağmen, 'kullanımını' TCK m. 191 kapsamına almamasının, 'suçta ve cezada kanunilik' ilkesi açısından önemini açıklayınız.

Bu kararın temelindeki hukuki ayrım, bir maddenin 'uyuşturucu veya uyarıcı madde' olarak kabul edilip edilmemesi ile ilgilidir. Bir maddenin TCK m. 191 (kullanma) veya TCK m. 297/1 (cezaevine sokma) kapsamında suç konusu olabilmesi için, o maddenin 2313 ve 3298 sayılı kanunlar ve bu kanunlara dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu kararlarıyla oluşturulan 'uyuşturucu veya uyarıcı maddeler' listesinde açıkça yer alması gerekir. Yargıtay kararındaki 'Benzodiazepin' maddesi, bu listelerde yer almayan, ancak 'yeşil reçeteye' tabi olan ve uyuşturucu/uyarıcı 'etkisi doğuran' bir maddedir. TCK m. 188/6, kanun koyucunun bilinçli bir tercihiyle, bu tür yeşil/kırmızı reçeteye tabi ilaçların sadece 'ticaretini, satışını, imalini' (TCK m. 188 kapsamındaki fiilleri) uyuşturucu madde ticareti gibi cezalandıracağını, ancak bu maddelerin 'kullanımını' (TCK m. 191) suç olarak düzenlemediğini göstermektedir. Bu durum, 'suçta ve cezada kanunilik' (TCK m. 2) ilkesinin doğrudan bir sonucudur. Bu ilkeye göre, bir eylem kanunda açıkça suç olarak tanımlanmamışsa, cezalandırılamaz. Yorum yoluyla veya kıyasla suç yaratılamaz. - TCK m. 188/6, bu ilaçların ticaretini açıkça suç saymıştır. - Ancak TCK m. 191, bu ilaçların kullanımını suç olarak saymamıştır. - TCK m. 297/1 ise, cezaevine sokulması yasak olan maddeleri 'uyuşturucu veya uyarıcı madde' olarak tanımlamıştır. Bir madde, TCK m. 191 anlamında 'kullanmak için bulundurulması' suç olmayan bir madde ise, aynı maddenin TCK m. 297/1 anlamında cezaevine sokulması da 'uyuşturucu madde sokma' suçunu oluşturmaz. Yargıtay, kanunda açıkça suç sayılmayan bir eylemin (yeşil reçeteli ilacı kullanmak), başka bir suçun (cezaevine sokma) unsuru olarak yorumlanamayacağına karar vermiştir. Bu, kanunilik ilkesinin katı bir uygulamasıdır. (Not: Bu karar sonrası yapılan kanun değişikliği ile TCK m. 297/2'ye 'yeşil reçeteye tabi ilaçlar' ayrıca eklenmiştir, ancak karar verildiği tarihteki hukuki durum bu şekildedir.) (İlgili metin: infaz-kurumuna-cezaevine-veya-tutukevine-yasak-esya-sokmak-sucu, İlgili Karar: Y16.CD - 2017/3415, İlgili Kanun: TCK m. 2, m. 188/6, m. 191, m. 297)