İş Kanunu m. 32/8 'Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.' hükmünü amirdir. İşçinin, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları da 'ücret' niteliğinde midir ve bu alacaklar da aynı beş yıllık zamanaşımına tabi midir? Bu alacakların ödenmemesinin, İş Kanunu m. 24/II-e uyarınca işçiye 'haklı nedenle derhal fesih' hakkı verip vermeyeceğini, Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımını da dikkate alarak tartışınız.

Evet, Yargıtay'ın yerleşik ve istikrarlı içtihatlarına göre, fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil alacakları, 'geniş anlamda ücret' kavramı içinde yer alır ve bu nedenle İş Kanunu m. 32/8 uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. İşçinin asıl (temel) ücreti dışında, yaptığı ek çalışma veya kanunen çalışmaması gereken günlerde çalışması karşılığında hak ettiği bu ödemeler, ücretin eki ve ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir. Bu nitelendirme, bu alacakların ödenmemesinin sonuçları açısından kritik öneme sahiptir. İş Kanunu m. 24/II-e, 'işverenin, işçinin ücretini kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap etmemesi veya ödememesi' durumunu işçi için bir haklı fesih nedeni olarak düzenlemiştir. Yargıtay, 'ücret' kavramını geniş yorumlayarak, sadece temel ücretin değil, aynı zamanda fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil gibi ücret eklerinin de zamanında ve tam olarak ödenmemesini bu fıkra kapsamında bir haklı fesih nedeni olarak kabul etmektedir. 'maasi-odenmeyen-iscinin-haklari-nelerdir' metninde alıntılanan Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2019/7387 K. sayılı kararında bu durum açıkça ifade edilmiştir: 'Davacının fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti yahut ulusal bayram ve genel tatil ücreti ücret kapsamında değerlendirilmelidir. Bu ücretlerin ödenmemesi halinde de işçinin haklı fesih imkanı bulunduğu kabul edilmelidir.' Dolayısıyla, işveren bu tür alacakları sürekli olarak ödemiyorsa veya eksik ödüyorsa, işçi bu duruma dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir. Bu feshin sonucunda işçi, koşulları varsa, kıdem tazminatına hak kazanır. İşçinin bu alacaklarını uzun süre talep etmemiş olması, bu hakkından zımnen feragat ettiği anlamına gelmez; sadece talep edilmeyen döneme ilişkin alacaklar zamanaşımına uğrayabilir. (İlgili metin: maasi-odenmeyen-iscinin-haklari-nelerdir, İlgili Karar: Y22.HD 2016/8979 E., 2019/7387 K., İlgili Kanun: İş Kanunu m. 24/II-e, m. 32/8)