İş Kanunu m. 32'ye göre, ücretin 'Türk parası ile' ödenmesi kuraldır. Ancak tarafların ücreti 'yabancı para olarak' kararlaştırmaları da mümkündür. Ücretin döviz olarak kararlaştırıldığı ancak ödemenin Türk Lirası ile yapıldığı bir durumda, işçinin ücret alacağı hesaplanırken hangi tarihteki döviz kuru esas alınmalıdır? Yargıtay'ın bu konudaki yerleşik içtihatları, TBK m. 99'daki genel döviz borcu ödeme kuralları ile nasıl bir paralellik veya farklılık göstermektedir? İşçiyi koruma ilkesi bu yorumu nasıl etkiler?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #159785

Ücretin döviz olarak kararlaştırıldığı ancak TL olarak ödendiği veya hiç ödenmediği durumlarda, hangi kurun esas alınacağı konusunda Yargıtay'ın yerleşik içtihadı, 'fiili ödeme günündeki' kurun veya 'dava/icra takip tarihindeki' kurun esas alınması yönündedir. Bu yorum, işçiyi enflasyon ve kur dalgalanmalarına karşı korumayı amaçlar. Bu yaklaşım, TBK m. 99/3'teki, temerrüde düşen borçlu karşısında alacaklıya tanınan seçimlik haklarla büyük bir paralellik gösterir. TBK m. 99'da alacaklıya, borcun aynen, vade günündeki kurdan veya fiili ödeme günündeki kurdan ödenmesini isteme hakkı tanınmıştır. Yargıtay da, ücret alacağı davasında, ücret borcunun muaccel olduğu halde ödenmemesi nedeniyle işverenin temerrüde düştüğünü kabul ederek, işçiye (alacaklıya) en lehine olan kuru seçme imkanını zımnen tanımaktadır. - Eğer işveren ücreti gecikmeli olarak TL cinsinden ödemişse, ödemenin yapıldığı tarihteki kur üzerinden bir hesaplama yapılarak, işçinin döviz bazında bir kaybı olup olmadığı denetlenir. Eksik ödeme varsa, farkın yine ödeme günündeki kurdan tamamlanması gerekir. - Eğer ücret hiç ödenmemiş ve dava yoluyla talep ediliyorsa, Yargıtay genellikle 'dava tarihine en yakın (fiili ödeme günü belli olmadığından)' kurun veya ıslah yapılmışsa 'ıslah tarihindeki' kurun esas alınmasını kabul etmektedir. Bu, alacağın değerinin yargılama sürecinde erimesini önler. 'İşçiyi koruma ilkesi', bu yorumun temelini oluşturur. Ücretin ödeneceği tarihteki (vade) kur esas alınsaydı, TL'nin değer kaybettiği bir ortamda işçi ciddi bir kayba uğrardı. Yargıtay, işçinin alacağını döviz bazında korumak için, alacaklıyı koruyan TBK m. 99'daki genel prensibi iş hukukuna uyarlayarak, en güncel ve işçi lehine olan kurun uygulanmasını sağlamaktadır. (İlgili metin: maasi-odenmeyen-iscinin-haklari-nelerdir, İlgili Kanunlar: İş Kanunu m. 32, TBK m. 99)