Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2017/1397 K. sayılı kararında, mahkemenin bilirkişilere 'yerinde inceleme yetkisi' vererek, hâkim gözetimi olmaksızın ve istinabe yoluna gitmeksizin rapor aldırması neden hukuka aykırı bulunmuştur?

Kararda bu durum, delillerin toplanmasına ilişkin temel usul kurallarının ihlali olarak görülmüştür. Gerekçeler şunlardır: 1) Doğrudanlık İlkesinin İhlali: HMK m. 197'ye göre deliller kural olarak davaya bakan mahkeme huzurunda incelenir. 2) İstinabe Usulünün Atlanması: Mahkemenin yargı çevresi dışında bulunan bir delilin incelenmesi için, o yer mahkemesine talimat yazarak 'istinabe' yoluyla keşif yaptırması gerekirken (HMK m. 197/2), bu yola başvurulmamıştır. 3) Hâkimlik Yetkisinin Devri: Hâkimin, keşif ve delil tespiti gibi bizzat yönetmesi gereken bir yetkiyi, denetimsiz bir şekilde bilirkişilere devretmesi mümkün değildir. Bu durum, HMK m. 27'de düzenlenen 'hukuki dinlenilme hakkı'na ve adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil ettiği için karar bozulmuştur.