Bir davanın görüldüğü mahkemenin yargı çevresi dışında bulunan ve mahkemeye getirilemeyen delillerin (örneğin bir ihale işlem dosyası) incelenmesi gerektiğinde, HMK'ya göre doğru usul nedir? Bilirkişilere doğrudan 'yerinde inceleme yetkisi' verilmesi neden hukuka aykırıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #158988

Doğru usul, HMK m. 197/2 uyarınca o yerde istinabe (adli yardım) yoluyla delillerin toplanmasıdır. Yani, mahkeme, delilin bulunduğu yer mahkemesine talimat yazarak, o mahkeme hâkimi gözetiminde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırmalıdır. Mahkemenin, bilirkişilere doğrudan 'yerinde inceleme yetkisi' vererek, hâkim denetimi olmaksızın inceleme yaptırması, HMK m. 197'deki delillerin mahkeme huzurunda toplanması kuralına (doğrudanlık ilkesi) ve HMK m. 27'deki hukuki dinlenilme hakkına aykırıdır. Bu durum, hâkimlik yetkisinin bilirkişilere devri anlamına gelir ki bu mümkün değildir. (YARGITAY 15. HUKUK DAİRESİ, Esas : 2016/1716, Karar : 2017/1397, Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-218-belgenin-yerinde-incelenmesi.html)