AİHM, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazına ilişkin Türk mevzuatını, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin hangi maddesine aykırı bulmuştur ve bu aykırılığın temel nedeni nedir? (KAYTAN/Türkiye kararı)

Cevap: AİHM, KAYTAN/Türkiye ve GURBAN/Türkiye gibi kararlarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının mevcut infaz rejimini, Sözleşme'nin 3. maddesinde düzenlenen 'işkence ve insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı'na aykırı bulmuştur. Aykırılığın temel nedeni, mevcut yasal düzenlemenin, hükümlüye hiçbir koşulda tahliye olma umudu tanımaması, yani cezanın fiilen 'ölünceye kadar' devam edecek şekilde tasarlanmış olmasıdır. AİHM'e göre, bir cezanın indirilemez olması ve hükümlünün gelecekte serbest kalma ihtimalinin (umut hakkı - right to hope) hiçbir şekilde bulunmaması, insan onuruyla bağdaşmayan, aşağılayıcı bir muamele niteliğindedir. Mahkeme, Türkiye'den bu konuda, hükümlülerin cezalarının belirli bir süre sonra gözden geçirilmesine ve koşulları sağladıklarında tahliye edilmelerine imkan tanıyacak yasal bir düzenleme yapmasını istemiştir.