AİHM kararlarının hukuki niteliği nedir? AİHM, bir ulusal mahkeme kararını bozabilir mi? Kararların uygulanmamasının sonuçları neler olabilir?

Cevap: AİHM kararlarının hukuki niteliği, bir üst mahkeme veya temyiz mercii kararı değildir. AİHM, ulusal mahkemelerin verdiği kararları inceleyerek onların yerine geçip yeni bir karar veremez, kararları bozamaz veya düzeltemez. AİHM'in görevi, ulusal yargılamanın veya mevzuatın, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal edip etmediğini tespit etmektir. Kararların uygulanmaması durumunda, Türkiye'nin de Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca uymakla yükümlü olduğu bu kararlar, devlete bir yükümlülük getirir. Devlet, ihlali gidermek için yasal veya idari tedbirler almak zorundadır. Kararlarını uygulamayan bir devlet, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin denetimine tabi olur ve siyasi, diplomatik yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir. En ağır sonuç ise, Avrupa Konseyi üyeliğinin askıya alınması veya sona erdirilmesidir.