HMK m. 43/3 uyarınca, hakimin reddi talebinin kabul edilmesi halinde, reddedilen hakim tarafından yapılmış olan işlemlerin akıbeti ne olur? Tüm işlemler geçersiz mi sayılır?

Cevap: Hayır, tüm işlemler kendiliğinden geçersiz sayılmaz. HMK m. 43/3 bu durumu özel olarak düzenlemiştir. Hakimin reddi talebinin kabul edilmesi halinde, şu koşullarla belirli işlemler iptal edilebilir: 1) İptal edilecek işlemler, ret sebebinin doğduğu tarihten itibaren reddedilen hakimce yapılmış olmalıdır. 2) Bu işlemler, davanın 'esasına etkili' işlemler olmalıdır (örneğin delil toplanması, bilirkişi raporu alınması gibi). Usule ilişkin basit işlemler (duruşma günü verilmesi gibi) bu kapsama girmez. 3) Ret talebinde bulunan tarafın bu işlemlere 'itiraz etmiş' olması gerekir. 4) İptal kararı, davaya daha sonra bakacak olan yeni hakim tarafından verilir. Dolayısıyla, ret kararının kesinleşmesiyle işlemler otomatik olarak hükümsüz kalmaz; yeni hakimin, itiraz edilen esasa etkili işlemleri iptal edip etmeyeceğini değerlendirmesi gerekir.