Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) bireysel başvuru yapabilmek için temel başvuru koşulları nelerdir? Özellikle 'iç hukuk yollarının tüketilmesi' ve 'başvuru süresi' koşullarını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #157607

Cevap: AİHM'e bireysel başvuru yapabilmek için temel koşullar şunlardır: 1) İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi: Başvurucu, iddia ettiği hak ihlaliyle ilgili olarak, kendi ülkesinde mevcut ve etkili olan tüm yargısal ve idari başvuru yollarını kullanmış olmalıdır. Türkiye için bu kural genellikle ilk derece mahkemesi, istinaf, temyiz ve son olarak Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolunun tüketilmesini gerektirir. Etkili bir iç hukuk yolu yoksa, bu kural aranmaz. 2) Başvuru Süresi: İç hukuk yollarının tüketildiği nihai kararın (Türkiye için genellikle Anayasa Mahkemesi kararının) tebliğinden itibaren 4 aylık hak düşürücü süre içinde başvuru yapılmalıdır. Bu süre, 1 Şubat 2022'den önce 6 ay idi. 3) Başvurucu Sıfatı: Başvurucu, ihlalden doğrudan etkilenen gerçek veya tüzel kişi olmalıdır. 4) Konu: Başvuru, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve ek protokollerinde güvence altına alınan haklardan birinin ihlaline ilişkin olmalıdır. Başvuru, usulüne uygun doldurulmuş başvuru formu ile posta yoluyla yapılmalıdır.