TCK m. 75'e göre 'önödeme' kurumunun temel amacı nedir ve hangi tür suçlar önödemeye tabidir? Bir suçun uzlaşma kapsamında olması önödeme önerisi yapılmasına engel midir?

Cevap: Önödemenin temel amacı, yaptırımı hafif olan suçlarda, failin belirli bir miktar para ödeyerek soruşturma veya kovuşturmanın sonuçlarından kurtulmasını sağlamak ve bu yolla yargı sisteminin iş yükünü azaltmaktır. TCK m. 75/1'e göre önödemeye tabi suçlar üç genel kurala bağlanmıştır: 1) Sadece adli para cezası yaptırımını içeren suçlar, 2) Kanundaki cezasının üst sınırı 6 ayı geçmeyen hapis cezasını gerektiren suçlar. Ayrıca TCK m. 75/6'da özel olarak sayılan bazı suçlar (örneğin TCK m. 98/1) da ceza miktarına bakılmaksızın önödemeye tabidir. Evet, bir suçun uzlaşma kapsamında olması önödeme önerisi yapılmasına engeldir. Kanun açıkça 'uzlaşmaya tabi suçlar hariç olmak üzere' ifadesini kullanmaktadır. Bu nedenle, bir suç önödeme şartlarını taşısa bile, eğer aynı zamanda uzlaşma kapsamında ise öncelik uzlaşma kurumundadır ve faile önödeme teklifi yapılamaz.