CMK Madde 230/4, 'Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlerin dışında başka bir karar veya hükmün verilmesi hâlinde bunun nedenleri gerekçede gösterilir' demektedir. Bu fıkra, hangi tür kararları kapsar ve bu kararlar için de gerekçe zorunluluğunun altını nasıl çizer?
CMK Madde 230/4, maddenin ilk üç fıkrasında özel olarak sayılan mahkûmiyet, beraat ve ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlar dışındaki diğer tüm karar ve hükümler için de gerekçe gösterilmesini zorunlu kılar. Bu fıkra, yargılamanın çeşitli aşamalarında verilebilecek pek çok kararı kapsar. Örneğin: * Davanın düşmesi kararları (CMK m.223/8) * Davanın reddi kararları * Görevsizlik veya yetkisizlik kararları * Davanın birleştirilmesi veya ayrılması kararları * Tutuklama, adli kontrol gibi koruma tedbirlerine ilişkin kararlar veya bu tedbirlerin devamına/kaldırılmasına ilişkin kararlar * Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararları (veya HAGB şartlarının oluşmadığına dair ret kararları) * Durma kararları (CMK m.223/7) Bu ve benzeri tüm kararların da, neden verildiği, hangi yasal dayanaklara ve somut olgulara dayandığı gerekçesinde açıkça belirtilmelidir. Bu fıkra, Anayasa m.141'deki 'Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır' genel ilkesinin CMK sistematiği içinde bir tekrarı ve pekiştirilmesidir. Gerekçe, kararın hukuka uygunluğunun denetlenebilmesi ve tarafların hak arama özgürlüklerini etkin kullanabilmeleri için vazgeçilmezdir.