CMK Madde 230/1-b uyarınca mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde 'delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi' zorunluluğu, adil yargılanma hakkı ve Yargıtay denetimi açısından neden önemlidir?

CMK Madde 230/1-b'de belirtilen bu zorunluluk, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından olan 'gerekçeli karar hakkı'nın somut bir ifadesidir ve birkaç açıdan büyük önem taşır: 1. Tarafların Tatmini ve Hukuki Güvenlik: Taraflar (sanık, katılan, savcı), mahkemenin hangi delillere neden itibar ettiğini, hangilerini neden reddettiğini ve hukuka aykırı bir delil varsa bunun nasıl değerlendirildiğini gerekçede görerek kararın keyfi olmadığını, mantıksal bir süreçle verildiğini anlarlar. Bu, karara olan güveni artırır. 2. Savunma Hakkının Etkin Kullanımı: Gerekçenin ayrıntılı olması, tarafların (özellikle sanığın) temyiz veya diğer kanun yollarına başvururken hangi noktalara itiraz edeceklerini daha net belirlemelerine olanak tanır. 3. Yargıtay Denetimi: Yargıtay'ın (veya istinaf mahkemesinin) hükmün hukuka uygunluğunu denetleyebilmesi için, ilk derece mahkemesinin delilleri nasıl tartıştığını, hangi delili neden üstün tuttuğunu veya reddettiğini, ulaşılan vicdani kanaatin dosyadaki delillerle uyumlu olup olmadığını görmesi gerekir. Gerekçede bu tartışma ve değerlendirme yer almazsa, üst mahkemenin sağlıklı bir denetim yapması imkansızlaşır. Hukuka aykırı delillerin açıkça gösterilmesi ise, bu delillerin hükme etki edip etmediğinin denetlenmesini sağlar. 4. Keyfiliğin Önlenmesi: Mahkemeyi, kararını somut delillere ve mantıksal çıkarımlara dayandırmaya zorlar, soyut ve genel ifadelerle hüküm kurmasını engeller. Bu unsurların eksikliği, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2017/949 E., 2019/546 K. gibi birçok kararında belirtildiği üzere, hükmün bozulmasına neden olabilecek önemli bir usul hatasıdır ve CMK m.289/1-g uyarınca hukuka kesin aykırılık hali teşkil edebilir.