CMK m.225'in gerekçesinde belirtilen 'Mahkeme dava edilmeyen bir fiil hakkında kendiliğinden yargılama yapamaz ve hüküm veremez. Bunun doğal sonucu, iddianamede gösterilen fiil hakkında hüküm kurulmasıdır.' ifadesi, ceza muhakemesinde hangi temel ilkeleri yansıtmaktadır?

CMK m.225'in gerekçesindeki bu ifade, ceza muhakemesinin temel ilkelerinden olan 'davasız yargılama olmaz' (ne procedat iudex ex officio) ve 'yargılamanın sınırlılığı' ( обвинение-itham sistemi) ilkelerini yansıtmaktadır. 'Davasız yargılama olmaz' ilkesi, mahkemenin re'sen bir suç isnadıyla yargılama başlatamayacağını, mutlaka bir iddia makamının (Cumhuriyet savcısı) usulüne uygun bir şekilde dava açması gerektiğini ifade eder. 'Yargılamanın sınırlılığı' ilkesi ise, mahkemenin yargılama yapacağı ve hüküm kuracağı konunun, iddianamede belirtilen maddi olay (fiil) ve fail ile sınırlı olduğunu belirtir. Mahkeme, iddianamede yer almayan bir fiilden veya gösterilmeyen bir failden dolayı yargılama yapamaz ve hüküm kuramaz. Bu ilkeler, sanığın ne ile suçlandığını bilmesi, savunma hakkını tam olarak kullanabilmesi ve keyfi yargılamaların önlenmesi açısından hayati öneme sahiptir.