Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 8(f) maddesinde belirtilen 'suçüstü hâlinde yapılan aramalarda' karar aranmayacağı hükmü, Anayasa'nın 21. maddesindeki 'konut dokunulmazlığı' güvencesini nasıl etkiler? Suçüstü gerekçesiyle bir konuta hakim kararı olmadan girilebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #156231

Bu, ceza muhakemesinin en tartışmalı alanlarından biridir. Kural olarak, konut dokunulmazlığı Anayasa ile en üst düzeyde korunan bir haktır ve konuta girmek için hakim kararı (veya gecikmesinde sakınca olan halde savcı emri) esastır. 'Suçüstü' hali, bu kuralın en önemli istisnalarından birini oluşturur. Ancak bu istisnanın çok dar yorumlanması gerekir. Örneğin, konutun içinden 'imdat' çığlıkları gelmesi, birinin pencereden ateş etmesi gibi, müdahale edilmediği takdirde ağır ve telafisi imkansız bir zararın doğacağı apaçık olan durumlarda, kolluk faili yakalamak ve delilleri korumak amacıyla karar olmaksızın konuta girebilir. Bu yetki, PVSK m. 20'deki 'İmdat istenmesi veya yangın, su baskını ve boğulma gibi büyük tehlikelerin haber verilmesi veya görülmesi' hallerine de dayanır. Ancak, soyut bir şüphe veya dışarıdan gözlemlenen basit bir suçüstü hali (örneğin, konutun önünde uyuşturucu satılması), tek başına konutun içine girme yetkisi vermez. Konuta girme, her zaman en son çare olmalı ve orantılılık ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalınmalıdır.