Bir soruşturmada 'suçüstü' hali mevcut olduğu gerekçesiyle, CMK m. 90 ve PVSK hükümleri uyarınca karar alınmadan yapılan bir üst aramasında ele geçirilen delillerin hukuka uygunluğu hangi koşullara bağlıdır? 'Suçüstü' kavramının geniş yorumlanmasının temel haklar açısından riskleri nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #156136

Delillerin hukuka uygunluğu şu koşullara bağlıdır: 1) Gerçekten bir 'suçüstü' halinin var olması: CMK m. 2(j)'deki tanımlardan birine giren (işlenmekte olan, henüz işlenmiş ve takip edilen, deliliyle yakalanan) bir durum olmalıdır. 2) Zorunluluk ve Orantılılık: Arama, delillerin kaybolmasını veya failin kaçmasını önlemek için zorunlu olmalı ve kaba üst yoklaması sınırlarını aşmamalıdır. 'Suçüstü' kavramının geniş yorumlanması, Anayasa'nın 20. maddesi ve AİHS'nin 8. maddesi ile güvence altına alınan özel hayatın gizliliği hakkını zedeleyebilir. Her şüphelinin durdurulması olayını 'suçüstü' saymak, hakim kararı veya savcı emri kuralını işlevsiz hale getirebilir ve kolluğa denetimsiz bir arama yetkisi tanıyabilir. Bu nedenle Yargıtay, suçüstü halinin varlığının somut ve objektif delillere dayanması gerektiğini, soyut şüphelerin yeterli olmadığını vurgulamaktadır. (Bkz: YCGK 2016/10-57 E., 2016/374 K.)